Psikolog Filiz Kaya
Performans Geliştirme Uzmanı
Mental Trainer

Performans ve duygular ilişkisine baktığımızda, basit bir korelasyonla karşılaşırız. Olumlu duygularla birlikte yüksek performans görülürken, olumsuz duyguların yoğun yaşandığı durumlarda performansın da düşme eğiliminde olduğunu görürüz.

Yüksek performansla ilişkili olan  olumlu duyguların neler olduğuyla başlayalım…

Ne yazık ki, insanoğlu olarak hepimizin paylaştığı ortak bir özelliğimiz var. Negatifi bulmak hepimiz için daha kolay, daha otomatik. Olumsuz duygular nelerdir sorusuna verilen yanıt, hemen hepimizin aklına gelen uzun bir listeyken; olumlu duygular nelerdir dediğimizde, çağrışımlarımızda benzer bir çeşitlilik ile karşılaşamıyoruz. Neyseki imdadımıza yine deneyimler yetişiyor. Hemen her alanda yüksek performans gösteren kişilere performans sırasında ne yaşadıklarını sorduğumuzda, çok çeşitli olumlu duygular tanımladıklarını görüyoruz.

İşte size, olumlu duygu ve motivasyonel durumların kısa bir listesi…

Mutluluk / Neşeli Olmak
Yüksek performans sırasında yaşanan en temel duygu durumlarından biri neşeli olma halidir. Kişi kendini genel olarak “memnun” şeklinde tanımlar. Performans sırasında kişi yaptığı şeyden keyif aldığında mutluluk otomatik olarak ortaya çıkar. Performans sergilerken yaptığınız olumlu küçük başarıları fark etmeniz yüzünüzde küçük bir gülümsemenin oluşmasını sağlayacak, keyif almanızı mutlak kılacaktır.

Takdir Edildiğini Hissetmek
İnsanın ortak temel ihtiyaçlarından biridir. Takdir edildiğini, onaylandığını hisseden kişi, onaylanmadığını hissedenlere oranla, yaşamın her alanında daha yüksek performans göstermektedir. Takdir edilmek, tüm diğer olumlu duyugulanımları ve enerji düzeyini de tetiklediğinden, performansta çok hızlı bir yükselme sağlamaktadır. Diğerlerinden beklemek yerine, kendinize dönüp iyi olduğunuz, iyi yaptığınız şeyleri çıkarıp, kendinize bunları söylüyor olun. “Bende iyi ne var?”

Rahatlamış Olmak
Hem bedensel, hem de zihinsel olarak rahatlama hali, yüksek düzey performansta sürekli karşılaştığımız öğelerden biridir. Rahatlama, duyumsanan stres düzeyini azaltarak, zihinsel ve bedensel becerilerin ortaya koyulmasını kolaylaştırır. Performansı olumsuz etkileyen korku-kaygı-baskı üçlemesinin de panzehiridir.

Güven Duymak / Güvende Hissetmek
Hedefe ulaşabileceğinize inanmak, ve bunun getirdiği kendine güvenme, güvende hissetme hali. Özgüven diğer performans müdahalelerine kıyasla performansta en fazla yükselmeyi sağlayan değişkendir. Güvende hissetmek, kişinin sahip olduğu tüm becerileri rahat bir şekilde ortaya koymasını sağlar. Özgüveni geliştirmek, özellikle yıllar süren bir güvensizllik hissinin yaşandığı durumlarda, en etkin biçimde terapi ile sağlanabilir.

Gurur Duymak
Becerilerinizle, ya da kendinizle gurur duymak beraberinde özgüveni, rahatlamayı ve üst düzey performans ortaya koyulmasını sağlayan başarıya odaklanma durumunu getirecektir. Hakettiğiniz değeri kendinize verin. Hatta daha da ileri giderek, düzenli olarak kendinizi şımartın. Böylelikle sadece iyi performans sergilemekle kalmayacak, geri kalan mücadelelerde, maçlarda, oyunlarda, resitallerde daha istekli, daha neşeli olmanızı sağlayacaktır.

Coşkulu Olmak
Belirli bir görevi, performansı tamamlama konusunda duyulan isteğin coşkuya dönüşmesi, üst düzey performansın temel anahtarlarından biridir. Coşku beraberinde, yaptığınız işten keyif almayı, mutlu olmayı, güvende hissetmeyi getirir. Başarı motivasyonu sağlar. Başarı motivasyonu da performans sırasında aktif ve etkin olmanızı sağlayacaktır.

Performans sırasında bu olumlu duygulara odaklanmanız halinde, önemli bir değişim görürsünüz.

Olumsuz duygular ise… performans sorunlarının olduğu her yerde görülürler… Dahası, başlangıçta sorun olduğunda ortaya çıkıyormuş izlenimi verseler de, kısa bir süre içinde performansın düşmesinin temel nedenleri haline gelirler.

Evde, iş yaşamında, sosyal ortamlarda, sporda, sahnede hatta evliliklerde, performans sorunlarının ayrılmaz parçası olumsuz duygular… ve etkileri…

Korku
Sıklıkla kişi içinde bulunduğu genel ya da spesifik durum içinde kontrolü olmadığına inandığında ya da kontrolü tamamen/kısmen yitirdiğinde, ya da davranışlarının sonuçlarının tam olarak nasıl olacağından emin olamadığı durumlarda ortaya çıkan olumsuz bir duygulanımdır.

Kaygı
Belirsizliğin yoğun olduğu, sonucun kestirilemez olduğu, baskının ve beklentinin yoğun olduğu, gereken beceriler konusunda eksiklik hissedilen ya da kişinin tehdit algısının yüksek olduğu durumlarda yaşanan olumsuz bir duygulanımdır.

Öfke
Sözel ya da davranışsal saldırı ile sonuçlanan duygu ifade biçimidir. Bazı diğer duygular (hayal kırıklığı, korku, aşağılanma, yetersizlik vb.) kişi tarafından ifade edilemediğinde ya da farkına varılmadığında ortaya çıkan ve performansı olumsuz olarak etkileyen bir duygulanımdır.

Hayalkırılığı
Sıklıkla performansın çevresel ya da içsel nedenlerle istenen şekillerde ortaya koyulamadığında oluşan bir duygulanımdır. Düşük performans sonrası düşünceleri de etkileyerek genellemelere neden olabileceğinden özellikle performans sergileyen kişinin özgüvenine karşı tehdit oluşturabilen bir duygulanımdır.

Üzüntü
Performans beklentisinin karşılanamadığı durumlarda ortaya çıkan bir diğer duygulanımdır. Kendinden ve performansından şüphe duyulması, düşük performans beklentilerinin oluşması ve özgüvenin azalması halinde giderek artan bir motivasyon eksikliğine neden olabileceğinden performansı olumsuz etkileyen duygular arasında yer almaktadır.

Depresyon
Üzüntünün yoğunlaşması halinde hissedilen olumsuz duygulanım depresyona kadar gidebilmektedir. Sıklıkla, arka arkaya devam eden düşük performanslar, özellikle performans alanında yaşamının büyük bölümünü geçiren kişiler için sıklıkla depresyonla sonlanmaktadır. Genel isteksizlik ve çaresizllik yoğun hissedileceğinden özgüven yoksunluğu oluşacak ve kişiyi olumsuz bir döngü içine sokacak bir duygu durum halidir.

Yalnızlık
İnsanların kendilerini diğerlerinden uzaklaştırmak, ilişkilerden kaçınmak için pek çok nedeni olabilir. Ancak söz konusu performansçılar olduğunda, düşük performans yaşanan zamanlarda kişilerin kendilerini takımın bir parçası olarak hissedememe, yalnız ve uzak hissetme eğilimi artmaktadır. Yaşanan bu olumsuz duygu, özellikle takım çalışması içinde performans sergilenen durumlarda, performansın daha da düşmesine neden olabilmektedir.

Utanç
Kişinin performans sırasında küçük düştüğünü hissetmesi halinde ortaya çıkan bir duygulanımdır. Kişisel yaşam öyküsünde bu duyguyu besleyen diğer yaşantılar olması halinde, yaşanan duygunun olumsuz etkisi katlanarak artmakta ve performansçılar için başedilmesi zor bir hal alabilmektedir.

Peki sizler bu duyguları ne sıklıkta, şiddette ve özellikle hangi zaman ve ortamlarda yaşamaktasınız? İçinde olduğunuz döngüleri fark edin. Sık ve yoğun olarak yaşıyor iseniz de destek almak için vakit kaybetmeyin.

Performansı Geliştirmek İçin
Aşağıdakileri Arttırın
Performansı Geliştirmek İçin
Aşağıdakileri Azaltın
Neşe
Hüzün
Mutluluk
İsteksizlik
Umut
Umutsuzluk
Sevgi
Nefret
İnanç
Çaresizlik
Gurur
Bencillik
Özgüven
Narsistlik
Cesaret
Korku
Memnuniyet
Kıskançlık
Share on FacebookShare on TwitterShare on LinkedInSubmit to StumbleUponShare via email
Sidebar